QUEER/KUIR MUTAZIOAK APOKALIPSIAREN GARAIAN
Arte garaikidearen, teknologiaren eta gizartearen arteko loturak

1964an, Umberto Ecok masa-kultura eratzen zuen paisaiaberriaren inguruan pentsamendu apokaliptikoaren etaintegratuaren arteko aurkakotasuna sortu zuen. Informazioahedatzeko lurralde naturala, bertan eguneratuko zen munduhorretan bere lekua eskatzen duenaren bultzadaren aurreandesagertzeari uko egiten dionaren arteko betiereko polaritatea, edoagian baita mundu berri baten aldarrikapena ere.
1945ean Hiroshiman uranio-235 bonbaren eta Nagasakin plutonio239 bonbaren leherketa ez zen sarraskiarekin amaitu. Mundu zatibatek su hartzen du, mikroskopikoak espazio-denboraren fluxuaneta moralean eragiten du, atzera bueltarik gabe, baina uhinerradioaktiboak organismoen zelulak ere aldatzen ditu behin betikomaila globalean, hala adierazten du Karen Barad-ek (2020).Hiroshima leku guztietan dago, Nagasaki toki guztietan dago.

Gaur egun, “barbaroak” aspalditik bizi dira gure artean. Badakigumutazioa gure eguneroko esperientziaren parte dela jada: ziurrenikmutante bihurtu gara jada. Gizateriak bizi izan dituen eraldaketaguztien artean errotikoena eta atzeraezinena bizi duen mundubatean gara, eta, gainera, beste eraldaketa batzuekin batera bizigara, baina aldaketa horien norainokoa eta protagonismoa ez diragureak: beste espezie batzuek formulatzen dituzte, zentzu-makinakdira, planetak berak interpelatzen ditu. Queering Damage lantaldearen antzera, geure buruari galdetzendiogu nola sor ditzakegun narratiba konpontzaileetatik edo utopiaonberatik haratago eramango gaituzten bideak, giza bizitzara bainogehiago.

2019an, Parisko Notre Dame erre zen. Horrela marrazten du Paul B.Preciadok aro berri baten hasiera markatzen duen gertaera. 2020.urtean mundu mailan bizitako konfinamendutik aurrera, mugimenduzibernetikoak, gorputzen arteko harremanak, kontrol mekanismoberriak eta horrekin batera erresistentzia forma ezezagunakkutsatzen dituen kategoria epistemikoa bihurtzen da birusa: BlackLives Matters, #Mee too, Rhodes Must Fall, Ni Una Menos, TaiwanMequide Marriage. Wuhan leku guztietan dago.
2019. urtean, Preciadok trans gorputzari buruzko bere ikuspuntuaaurkeztu zuen psikoanalisten kongregazio baten aurrean Pariskol’École de la Cause Freudienne-n. Ohiko aztergaia komunitateakademikoaren aurrean ideia propio batzuk defendatzeko jartzeakekarri zuen tentsioak halako tentsioa eragin zuen, non, egileakargitzen duenez, hitzaldi osoa argitaratu behar izan baitzuen –esangabeko guztiarekin–: “Hitz egiten dizuen munstroa naiz”. Preciadoren ariketak mahaiari “buelta ematean” antza du, edo hobe,gure begiradapean, jakintzat emandakoaren bizkarrean geratzendenaren bila. Sahra Ahmedek Queer fenomenologian (2019)proposatzen duen bezala, pentsamendu positibistarenobjektibotasunaren eta neutraltasunaren mitoaren euskarriikusezina da askotan atzean geratzen dena.

Irudi horietatik abiatuta, queer/cuir izateko eta pentsatzeko moduaestrapolatzen dugu mutazioa bere barruan, bere korrontean,pentsatzeko aukera emango diguten tresnetara; izan ere,kategoriek, balio badute, fikzio gisa baino ez dute balio, iragaitzazkolurraldeetara sartzeko ate egoki gisa. Zentzu horretan, besteprofesional batzuekin konektatzeko gai diren ikertzaileak biltzeaespero da, logika bitarretik urrun eta konplexutasunetik. Hori dela eta, gure deialdiak edozein jakintza-arlotakoespekulazioak, begirada kritikoak eta/edo ikerketen emaitzakpartekatu nahi ditu, eta arteen, gizarte-zientzien, humanitateen etadiziplina zientifiko-teknikoen arteko topagune erradikal batproposatzen du.

Eco, Umberto (1964). Apocalittici e integrati: comunicazioni di massa e teorie della cultura di massa. Bompiani.

Barad, Karen (2020). No es asunto menor. Hongos nucleares, ecologías de la nada y topologías extrañas de la asimetría espacio-temporal pp. 150-181. en Matadero Estudios Críticos Vol. 1. Microhabitable. Madrid.

Baricco, Alessandro (2008). Los bárbaros: Ensayo sobre la mutación. Traducción de Xavier González Rovira. Anagrama.«About.» Queering Damage. Accedido el 20 de marzo de 2025. https://queeringdamage.hangar.org/index.php/About.

Preciado, Paul B. (2022). Dysphoria Mundi. Anagrama.

Preciado, Paul B. (2020). Yo soy el monstruo que os habla: Informe para una academia de psicoanalistas. Anagrama.

Ahmed, Sara (2006). Queer Phenomenology: Orientations, Objects, Others. Duke University Press.

«Inventory.» Possible Bodies. Accedido el 20 de marzo de 2025. https://possiblebodies.constantvzw.org/inventory.

ARDATZ TEMATIKOAK

Lau ikerketa-ildo proposatzen ditugu, bizi garen unea ulertzenlagunduko diguten praktika artistikoetara hurbiltzeko, queerdenaren kontzeptu ireki eta transdiziplinarra tresna gisa erabiliz.

1. Desira postkapitalista eta posthegemonikoa (kapitalistak ez direnbeste desio batzuk) Sorkuntza eta ekoizpen kolektiboa eta horizontala. Queer imajinarioak kritika antikapitalista baterako.Beste pertzepzio eta identitate batzuk. Transmutazioak.
2. Zaharkitzea eta/edo basakeria, metafora edo sorkuntza-tresna gisa. Alteritatea jarrera estetiko eta politiko gisa berrestea. Beste gorputzbatzuk edo erabili eta botatzekoak (ez-produktiboak) eta haiengarrantzia, mendebaldeko ezagutza hegemonikoarekin zerikusirikez duten beste jakintza batzuk (antzinakoak, kolektiboak…).
3. Harreman-elkarreragina: elkarreragina ulertzeko beste modubatzuk. Lankidetza, ezagutzaren hiperespezializazioari etateknokraziari begirada kritikoa. Harreman-eredu kritikoak. Hackerjarrera teknologia digitalen aurrean. Espezieen arteko harremanak.
4. Zientzia-fikzioa. Utopiak/distopiak – Kontakizunak eta erlojupekoak.

Hitzgakoak: Queer/kuir, inter(intra)ekintza, begirada dekoloniala,irudimena, ekoizpena, sorkuntza, zaharkitzeak, bide hilak,teknokraziak, hipermodernitatea, adimen artifizialak, espaziolatentea…

NORENTZAT DA?

Ikasleak, irakasleak, ikertzaileak, artistak eta arte garaikidearengaietan eta gaur egungo gizarte-aldaketetan interesa duten besteprofesional batzuk.

PARTE HARTZEKO MODUAK

• Hitzaldi gonbidatuak
• Komunikazio akademikoak eta ikerketa artistikoko hausnarketak
• Proposamen artistikoak (testuak, irudiak, bideoa, performancea) etaahozko komunikazioak aurkeztea aurreikusten eta bultzatzen da.Tratamendu bera izango dute eta aktetan jasoko dira. Hori horrela,muga bakarra izango da proposamen bakoitza ahozkoaurkezpenaren eta ondoren argitalpenaren azpiegiturara egokitzea.

KOMUNIKAZIOAK AURKEZTEKO ARAUAK

• Laburpenaren formatuak datu hauek izan behar ditu:
  1. Datu pertsonalak eta filiazio akademikoa edo instituzionala.
  2. Dagokion gai-ardatza.
  3. Sarrera, helburuak, metodologia eta ondorio nagusiak. Ikerketa-lana ez bada, jarraitutako metodologia ere adierazi behar da.
  4. Laburpenen luzera 300 hitzekoa edo 5 Mb-ekoa izango da gehienez.
• Kongresuaren hizkuntza ofizialak ingelesa, euskara eta gaztelania dira: komunikazioak hiru hizkuntza horietako edozeinetan proposatu eta aurkeztu ahal izango dira.
• Proposamen guztiak itsu-bikoitzeko bikoteka berrikusiko dira, eta antolaketa-batzordeak horien onarpenari buruzko informazioa emango du.
• Laburpenak, komunikazioak eta proposamen artistikoak bidaltzeko,helbide elektroniko hau erabiliko da: congreso.gizaartea@ehu.eus
• Laburpenak bidaltzeko azken eguna: 2025eko uztailaren 14ra arte(egun hori barne).
• Proposamenak originalak eta argitaratu gabeak izan beharko dira.Oso garrantzitsua: lehenik eta behin, komunikazioaren izenburuaeta 300 hitz edo 5 Mb-eko laburpena dituen artxibo anonimizatu batbidali beharko da, eta, ondoren, bost gako-hitz gehienez. Besteartxibo batean, egilea eta erakundea, eta harremanetarako datuak:e-maila, telefonoa, helbidea.
• Komunikazio osoak eta proposamen artistikoak aurkezteko, moduberean jokatu beharko da. Horretarako, artxibo bat bidali beharkoda artikuluarekin edo proposamenarekin, eta bigarren artxibo bategiletzarekin eta parte den erakundearekin, eta harremanetarakodatuekin: e-maila, telefonoa, helbidea.
• Zure onarpenaren erantzunak 2025eko uztailaren 31a baino lehenbidaliko dira.
• Testu osoak bidaltzeko azken eguna (aukerakoa): 2025eko urriaren15era arte. TESTUA (± 3000 hitz) aukerako irudi eta grafikoekin. Formatu-txantiloiaren araberako jarraibideak.
• Testu osoak aldizkari akademiko indexatu batean argitaratuko dira.

PARTE HARTZEKO BALDINTZAK

• Egile bakoitzak izena eman behar du, bai Kongresuan aurkezteko,bai ondoren argitaratzeko.
• Parte-hartze ziurtagiriak biltzarrean izena emanda dauden pertsoneiemango zaizkie.
• Ez da ziurtagiririk emango, lana kongresuan zehar adierazitakoegun eta orduan erakusten ez bada. Halaber, ez dira laburpenenliburuan agertuko, eta ezin izango dira kongresutik eratorritakoargitalpenetan agertu.

INSKRIPZIO TASAK

• Doakoa da.